Λιθόσκονη δεσμευτής CO2!

February 16, 2026

Αντιμετώπιση της θέρμανσης με σκόνη πέτρας

Με τη μαζική «λίπανση» της γεωργικής γης με θρυμματισμένο πέτρωμα, θα μπορούσαμε να αφαιρέσουμε μεγάλες ποσότητες άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Θεωρητικά.

Για να περιοριστεί η παγκόσμια θέρμανση στους δύο βαθμούς Κελσίου, δεν αρκεί πλέον να σταματήσουν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050. Θα χρειαστεί επίσης να αφαιρέσουμε άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Με τη διασπορά θρυμματισμένης σκόνης πέτρας στα γεωργικά εδάφη, θα μπορούσαμε να αφαιρούμε από μισό έως δύο δισεκατομμύρια τόνους _CO2 από τον αέρα κάθε χρόνο, υπολογίζει διεθνής ομάδα επιστημόνων στο Nature.

Συγκεκριμένα, πρόκειται για πετρώματα όπως ο βασάλτης, που περιέχουν πυριτικά άλατα. Αυτά τα ορυκτά αντιδρούν με το _CO2 από τον αέρα όταν αποσαθρώνονται υπό υγρές συνθήκες. Κατά τη διαδικασία, ο άνθρακας μετατρέπεται σε ιόντα διττανθρακικού (^HCO3-), τα οποία τελικά καταλήγουν στον ωκεανό μέσω της απορροής των βρόχινων νερών. Εκεί, μέρος του άνθρακα καταλήγει ως ανθρακικό ασβέστιο (_CaCO3) σε κελύφη, καρκινοειδή και κοράλλια και, όταν αυτά πεθαίνουν, τελικά στον βυθό της θάλασσας.

«Στη φύση, αυτή η διαδικασία είναι πολύ αργή», είπε ο βιολόγος Ivan Janssens (UAntwerpen), που συνεργάστηκε στη μελέτη. «Όμως μπορούμε να επιταχύνουμε την αποσάθρωση αλέθοντας πολύ λεπτά τα θραύσματα πετρώματος, ώστε περισσότερα πυριτικά άλατα να αλληλεπιδρούν με το _CO2.» Οι ερευνητές βλέπουν σε αυτή την προσέγγιση έναν τρόπο να αφαιρείται άνθρακας από την ατμόσφαιρα σε μεγάλη κλίμακα και έτσι να επιβραδύνεται η παγκόσμια θέρμανση.

Χωρίς ανταγωνισμό

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, το δυναμικό της τεχνολογίας είναι μεγαλύτερο στην Κίνα, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ινδία, χώρες με πολύ μεγάλες εκτάσεις γεωργικής γης και, συμπτωματικά, τους μεγαλύτερους εκπομπούς αερίων του θερμοκηπίου. Στην Ευρώπη, οι δυνατότητες είναι πιο περιορισμένες λόγω της μικρότερης γεωργικής έκτασης. Ωστόσο, οι πέντε χώρες με το μεγαλύτερο δυναμικό –μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Ισπανία και η Πολωνία– θα μπορούσαν να αφαιρούν από τον αέρα περίπου το ένα τρίτο των ετήσιων ευρωπαϊκών εκπομπών _CO2.

«Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι δεν χρειάζεται να επιλέξετε ανάμεσα στη χρήση γης για τρόφιμα, ενεργειακές καλλιέργειες ή δάσος», βιολόγος Ivan Janssens (UAntwerpen)

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το δυναμικό της επιταχυνόμενης αποσάθρωσης είναι παρόμοιο με εκείνο πιο γνωστών τεχνικών, όπως η (επαν)αναδάσωση, η εισαγωγή περισσότερης οργανικής ύλης στα γεωργικά εδάφη και η καλλιέργεια ενεργειακών φυτών σε συνδυασμό με δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα. «Το μεγάλο πλεονέκτημα εδώ είναι ότι δεν υπάρχει ανταγωνισμός για τη γη», λέει ο Janssens. «Δεν χρειάζεται να διαλέξετε ανάμεσα στη χρήση της γης για τρόφιμα, ενεργειακές καλλιέργειες ή δάσος. Γιατί μπορείτε να συνεχίσετε να καλλιεργείτε τρόφιμα στα «λιπασμένα» εδάφη. Επειδή προσθέτετε επίσης άλλα ιχνοθρεπτικά στοιχεία, όπως ψευδάργυρο και σελήνιο, και επειδή τα ορυκτά βοηθούν επίσης στην αντιμετώπιση της καταπόνησης από ξηρασία και της οξίνισης, αναμένουμε μάλιστα και θετική επίδραση στην παραγωγή τροφίμων.»

Τούβλο και σκυρόδεμα

Η τεχνολογία δεν είναι εντελώς νέα. Το πετρόσκονημα χρησιμοποιείται ήδη ως βελτιωτικό εδάφους στη βιολογική γεωργία, μεταξύ άλλων εφαρμογών. «Η διαφορά είναι στην κλίμακα», λέει ο Janssens. «Υποθέτουμε ετήσιο ρυθμό εφαρμογής 40 τόνους ανά εκτάριο.» Από πού θα προέλθει όλη αυτή η σκόνη πέτρας; «Δεν υπάρχει πρόθεση να εξορυχθεί ειδικά για αυτόν τον σκοπό μαζικό πέτρωμα που περιέχει πυριτικά άλατα», είπε ο Janssens. «Όμως παγκοσμίως είναι διαθέσιμες μεγάλες ποσότητες μπάζων ως παραπροϊόν της εξόρυξης. Επίσης, ορισμένα κατάλοιπα από τη βιομηχανία μετάλλων και ακόμη και θρυμματισμένο τούβλο και σκυρόδεμα είναι απολύτως αξιοποιήσιμα.»

Πόσο θα πρέπει να κοστίζει αυτό; Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι, ανάλογα με το κόστος εργασίας και ενέργειας ανά χώρα, θα κόστιζε μεταξύ 75 $ και 250 $ για να αφαιρεθεί ένας τόνος _CO2 από τον αέρα με επιταχυνόμενη αποσάθρωση, και ότι αυτό το κόστος θα μειωνόταν καθώς η τεχνική θα υιοθετείται ευρύτερα. Σύμφωνα με προβλέψεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, η τιμή για την εκπομπή ενός τόνου _CO2 θα είναι 100 $ έως 150 $ έως το 2050. Σε αυτή την περίπτωση, η τεχνολογία θα γινόταν κερδοφόρα σε πολλά μέρη, πιο γρήγορα στις αναδυόμενες χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα, η Ινδονησία και η Βραζιλία.

Μεγάλη αβεβαιότητα

Οι επιστήμονες προσδιόρισαν το δυναμικό της επιταχυνόμενης αποσάθρωσης με βάση εργαστηριακές δοκιμές και πρότυπα. Οι εργαστηριακές δοκιμές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την εξέταση του πόσο γρήγορα αποσαθρώνονται τα πετρώματα σε υποστρώματα γλάστρας και πόσο άνθρακα αποθηκεύεται στη διαδικασία. Μεταξύ άλλων, τα πρότυπα λαμβάνουν υπόψη την έκταση της γεωργικής γης και την εγγύτητα σε κατάλληλο πέτρωμα — δεν έχει νόημα να μεταφέρονται θραύσματα πετρώματος χιλιάδες μίλια. «Η αβεβαιότητα είναι τεράστια», αναγνωρίζει ο Janssens. «Χρειαζόμαστε επειγόντως δοκιμές πεδίου για να κατανοήσουμε καλύτερα πόσο γρήγορα πραγματοποιούνται αυτές οι διεργασίες στην πράξη και πώς μπορούμε να τις επιταχύνουμε.»

«Ακόμη κι αν φέρουμε τις _{CO2 emissions} στο μηδέν έως το 2050, δεν μπορούμε πλέον να κρατήσουμε τη θέρμανση κάτω από δύο βαθμούς Κελσίου», είπε ο Janssens. «Για αυτό, θα πρέπει να αφαιρέσουμε το πλεονάζον _CO2 από τον αέρα. Σύμφωνα με την IPCC, έως και 10 δισεκατομμύρια τόνους ετησίως στο δεύτερο μισό αυτού του αιώνα. Θα χρειαστούμε όλες τις δυνατές τεχνικές για αυτό. Όσο νωρίτερα αρχίσουμε να το κάνουμε, τόσο λιγότερο πιθανό είναι η θέρμανση να ξεπεράσει επικίνδυνα σημεία καμπής.

Πετρόπιτυρο Organifer

Διαθέτουμε στην γκάμα μας ποικιλία από διαφορετικά πετρώματα. Έτσι, τόσο το άλευρο λάβας – άλευρο βασάλτη και η σκόνη λάβας περιέχουν πυριτικά άλατα και συμβάλλουν στη δέσμευση του Co2.