Opwarming aanpakken met steengruis
Door landbouwgrond massaal te "bemesten" met fijngemalen steen, zouden we grote hoeveelheden koolstof uit de atmosfeer kunnen verwijderen. In theorie.
Om de opwarming van de aarde te beperken tot twee graden Celsius, is het niet langer genoeg om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2050 te stoppen. We zullen ook koolstof uit de atmosfeer moeten verwijderen. Door fijngemalen steengruis te verspreiden op landbouwbodems, zouden we jaarlijks een half tot twee miljard tonCO2 uit de lucht kunnen halen, berekent een internationaal team van wetenschappers in Nature.
Concreet gaat het om gesteenten zoals basalt, die silicaten bevatten. Die mineralen reageren metCO2 uit de lucht wanneer ze verweren onder vochtige omstandigheden. Daarbij wordt de koolstof omgezet in bicarbonaationen (HCO3-), die uiteindelijk via afstromend regenwater in de oceaan terechtkomen. Daar eindigt een deel van de koolstof als calciumcarbonaat (CaCO3) in schelpen, schaaldieren en koralen, en wanneer die sterven uiteindelijk op de zeebodem.
"In de natuur verloopt dat proces heel traag," zei bioloog Ivan Janssens (UAntwerpen), die meewerkte aan de studie. 'Maar we kunnen verwering versnellen door steenpuin fijn te malen, waardoor meer silicaten kunnen interageren metCO2.' De onderzoekers zien in die aanpak een manier om op grote schaal koolstof uit de atmosfeer te verwijderen en zo de opwarming van de aarde te vertragen.
Geen concurrentie
Volgens hun berekeningen is het potentieel van de technologie het grootst in China, de Verenigde Staten en India, landen met zeer grote hoeveelheden landbouwgrond en, toevallig, de grootste uitstoters van broeikasgassen. In Europa zijn de mogelijkheden beperkter door het kleinere landbouwareaal. Toch zouden de vijf landen met het grootste potentieel - waaronder Duitsland, Spanje en Polen - ongeveer een derde van Europa’s jaarlijkseCO2 uit de lucht kunnen halen.
'Het grote voordeel is dat je niet hoeft te kiezen tussen landgebruik voor voedsel, energiegewassen of bos' bioloog Ivan Janssens (UAntwerpen)
De wetenschappers wijzen erop dat het potentieel van versnelde verwering vergelijkbaar is met dat van beter bekende technieken, zoals (her)bebossing, het toevoegen van meer organische stof aan landbouwbodems en het telen van energiegewassen gecombineerd met koolstofafvang en -opslag. "Het grote voordeel hier is dat er geen concurrentie is om land," zegt Janssens. 'Je hoeft niet te kiezen tussen het gebruik van land voor voedsel, energiegewassen of bos. Want je kunt nog steeds voedsel telen op de 'bemeste' bodems. Omdat je ook andere micronutriënten zoals zink en seleen toevoegt, en omdat de mineralen ook helpen om droogtestress en verzuring te bestrijden, verwachten we zelfs een positief effect op de voedselproductie.'
Baksteen en beton
De technologie is niet helemaal nieuw. Steenmeel wordt onder meer al gebruikt als bodemverbeteraar in de biologische landbouw. "Het verschil zit in de schaal," zegt Janssens. 'We gaan uit van een jaarlijkse dosering van 40 ton per hectare.' Waar moet al dat steengruis vandaan komen? 'Het is niet de bedoeling om specifiek voor dit doel massaal silicaathoudend gesteente te delven,' zei Janssens. 'Maar wereldwijd zijn grote hoeveelheden steenpuin beschikbaar als bijproduct van mijnbouw. Ook sommige residuen uit de metaalindustrie en zelfs fijngemalen baksteen en beton zijn perfect bruikbaar.'
Hoeveel zou dat moeten kosten? De onderzoekers schatten dat, afhankelijk van arbeids- en energiekosten per land, het tussen $75 en $250 kost om met versnelde verwering een tonCO2 uit de lucht te halen, en dat die kost zou dalen naarmate de techniek breder wordt toegepast. Volgens prognoses van de Wereldbank zal de prijs om een tonCO2 uit te stoten tegen 2050 $100 tot $150 bedragen. In dat geval zou de technologie op veel plaatsen rendabel worden, het snelst in opkomende landen zoals India, China, Indonesië en Brazilië.
Grote onzekerheid
De wetenschappers bepaalden het potentieel van versnelde verwering op basis van labtesten en modellen. Labtesten omvatten onder meer kijken hoe snel gesteenten verweren in potgronden en hoeveel koolstof daarbij wordt opgeslagen. De modellen houden onder andere rekening met de hoeveelheid landbouwgrond en de nabijheid van geschikt gesteente - het heeft weinig zin om steenpuin duizenden kilometers te vervoeren. "De onzekerheid is enorm," erkent Janssens. 'We hebben dringend veldproeven nodig om beter te begrijpen hoe snel deze processen in de praktijk verlopen en hoe we ze kunnen versnellen.'
'Zelfs als we deCO2-uitstoot tegen 2050 naar nul brengen, kunnen we de opwarming niet langer onder twee graden Celsius houden,' zei Janssens. 'Daarvoor zouden we het overschot aanCO2 uit de lucht moeten verwijderen. Volgens het IPCC tot 10 miljard ton per jaar tegen de tweede helft van deze eeuw. Daarvoor zullen we alle mogelijke technieken nodig hebben. Hoe eerder we daarmee beginnen, hoe kleiner de kans dat de opwarming gevaarlijke kantelpunten overschrijdt.
Organifer steenmeel
We hebben een verscheidenheid aan verschillende steenmelen in ons assortiment. Zo bevatten zowel lavameel - basaltmeel en lavastof silicaten en dragen ze bij aan CO2-binding.
Uitgelichte producten in deze gids








































