Wszystkie wpisy

Kamienna mączka wiążąca CO2!

February 16, 2026

Walka z ociepleniem za pomocą mączki skalnej

Masowo „nawożąc” grunty rolne rozdrobnioną skałą, moglibyśmy usuwać z atmosfery duże ilości węgla. Teoretycznie.

Aby ograniczyć globalne ocieplenie do dwóch stopni Celsjusza, nie wystarczy już zatrzymać emisje gazów cieplarnianych do 2050 roku. Będziemy też musieli usuwać węgiel z atmosfery. Rozsiewając rozdrobnioną mączkę skalną na glebach rolniczych, moglibyśmy usuwać z powietrza od pół do dwóch miliardów ton_CO2 rocznie - wylicza międzynarodowy zespół naukowców na łamach Nature.

Konkretnie chodzi o skały takie jak bazalt, które zawierają krzemiany. Te minerały reagują z_CO2 z powietrza podczas wietrzenia w warunkach wysokiej wilgotności. W tym procesie węgiel przekształca się w jony wodorowęglanowe (^HCO3-), które ostatecznie wraz ze spływem wód opadowych trafiają do oceanu. Tam część węgla trafia do muszli, skorupiaków i koralowców w postaci węglanu wapnia (_CaCO3), a gdy obumierają, ostatecznie na dno morskie.

„W naturze ten proces zachodzi bardzo wolno” - powiedział biolog Ivan Janssens (UAntwerpen), który współpracował przy badaniu. „Ale możemy przyspieszyć wietrzenie, drobno mieląc rumosz skalny, co pozwala większej ilości krzemianów reagować z_CO2”. Badacze widzą w tym podejściu sposób na usuwanie węgla z atmosfery na dużą skalę, a tym samym spowolnienie globalnego ocieplenia.

Brak konkurencji

Według ich obliczeń największy potencjał tej technologii występuje w Chinach, Stanach Zjednoczonych i Indiach - krajach o bardzo dużej powierzchni gruntów rolnych oraz, przypadkowo, największych emitentach gazów cieplarnianych. W Europie możliwości są bardziej ograniczone ze względu na mniejszą powierzchnię rolną. Mimo to pięć krajów o największym potencjale - w tym Niemcy, Hiszpania i Polska - mogłoby usuwać z powietrza około jedną trzecią rocznej europejskiej ilości_CO2.

„Wielką zaletą jest to, że nie trzeba wybierać między wykorzystaniem gruntów pod żywność, uprawy energetyczne czy las” - biolog Ivan Janssens (UAntwerpen)

Naukowcy wskazują, że potencjał przyspieszonego wietrzenia jest podobny do potencjału lepiej znanych technik, takich jak (ponowne) zalesianie, wprowadzanie większej ilości materii organicznej do gleb rolniczych oraz uprawa roślin energetycznych połączona z wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla. „Wielką zaletą jest to, że nie ma tu konkurencji o grunty” - mówi Janssens. „Nie trzeba wybierać między wykorzystaniem gruntów na żywność, rośliny energetyczne lub las. Ponieważ na „nawożonych” glebach nadal można produkować żywność. Ponieważ dodaje się także inne mikroelementy, takie jak cynk i selen, a minerały pomagają też zwalczać stres suszy i zakwaszenie, spodziewamy się nawet pozytywnego wpływu na produkcję żywności”.

Cegła i beton

Ta technologia nie jest całkowicie nowa. Mączka skalna jest już wykorzystywana m.in. jako polepszacz gleby w rolnictwie ekologicznym. „Różnica polega na skali” - mówi Janssens. „Zakładamy roczną dawkę aplikacji na poziomie 40 ton na hektar”. Skąd wziąć tyle mączki skalnej? „Nie ma zamiaru wydobywać na masową skalę skał zawierających krzemiany specjalnie w tym celu” - powiedział Janssens. „Ale na całym świecie dostępne są duże ilości rumoszu jako produkt uboczny wydobycia. Ponadto pewne pozostałości z przemysłu metalurgicznego, a nawet rozkruszona cegła i beton nadają się doskonale do wykorzystania”.

Ile miałoby to kosztować? Badacze oszacowali, że w zależności od kosztów pracy i energii w danym kraju usunięcie jednej tony_CO2 z powietrza za pomocą przyspieszonego wietrzenia kosztowałoby od 75 do 250 dolarów, a koszt ten malałby wraz z upowszechnianiem się tej techniki. Zgodnie z prognozami Banku Światowego cena emisji jednej tony_CO2 wyniesie do 2050 roku 100-150 dolarów. W takim przypadku technologia stałaby się opłacalna w wielu miejscach, najszybciej w krajach wschodzących, takich jak Indie, Chiny, Indonezja i Brazylia.

Duża niepewność

Naukowcy określili potencjał przyspieszonego wietrzenia na podstawie testów laboratoryjnych i modeli. Testy laboratoryjne obejmują sprawdzanie, jak szybko skały wietrzeją w podłożach doniczkowych i ile węgla jest przy tym magazynowane. Modele uwzględniają m.in. powierzchnię gruntów rolnych oraz bliskość odpowiednich skał - transportowanie rumoszu skalnego na tysiące mil ma niewielki sens. „Niepewność jest ogromna” - przyznaje Janssens. „Pilnie potrzebujemy badań terenowych, aby lepiej zrozumieć, jak szybko te procesy zachodzą w praktyce i jak możemy je przyspieszyć”.

„Nawet jeśli do 2050 roku zredukujemy_{CO2 emissions} do zera, nie będziemy już w stanie utrzymać ocieplenia poniżej dwóch stopni Celsjusza” - powiedział Janssens. „Aby to osiągnąć, musielibyśmy usuwać nadmiar_CO2 z powietrza. Według IPCC nawet do 10 miliardów ton rocznie w drugiej połowie tego stulecia. Będziemy potrzebować do tego wszystkich możliwych technik. Im wcześniej zaczniemy to robić, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że ocieplenie przekroczy niebezpieczne punkty krytyczne.

mączka skalna Organifer

W naszym asortymencie mamy różne rodzaje mączek skalnych. Dlatego zarówno mączka lawowa - mączka bazaltowa oraz pył lawowy zawierają krzemiany i przyczyniają się do wiązania CO2.