Mączka kamienna wiążąca CO2!

February 16, 2026

Powstrzymywanie ocieplenia za pomocą pyłu skalnego

Poprzez masowe „nawożenie” pól uprawnych rozdrobnioną skałą moglibyśmy usuwać z atmosfery duże ilości węgla. Przynajmniej w teorii.

Aby ograniczyć globalne ocieplenie do dwóch stopni Celsjusza, nie wystarczy już zatrzymać emisji gazów cieplarnianych do 2050 roku. Musimy także usuwać węgiel z atmosfery. Rozsiewając rozdrobniony pył kamienny na glebach rolniczych, moglibyśmy usuwać z powietrza od pół do dwóch miliardów ton _CO2 rocznie – wylicza międzynarodowy zespół naukowców na łamach Nature.

Chodzi konkretnie o skały takie jak bazalt, które zawierają krzemiany. Te minerały reagują z _CO2 z powietrza, gdy ulegają wietrzeniu w wilgotnych warunkach. W trakcie tego procesu węgiel przekształca się w jony wodorowęglanowe (^HCO3-), które ostatecznie trafiają do oceanu wraz ze spływem wód opadowych. Tam część węgla staje się węglanem wapnia (_CaCO3) w muszlach, skorupiakach i koralowcach, a gdy obumierają – w końcu trafia na dno morskie.

„W naturze ten proces jest bardzo powolny” – powiedział biolog Ivan Janssens (UAntwerpen), współautor badania. „Ale możemy przyspieszyć wietrzenie, drobno mieląc okruchy skalne, co pozwala większej ilości krzemianów wchodzić w reakcję z _CO2”. Naukowcy widzą w tym podejściu sposób na usuwanie węgla z atmosfery na dużą skalę, a tym samym spowolnienie globalnego ocieplenia.

Bez konkurencji

Według ich obliczeń potencjał tej techniki jest największy w Chinach, Stanach Zjednoczonych i Indiach – krajach o bardzo dużych areałach gruntów rolnych i, przypadkiem, największych emitentach gazów cieplarnianych. W Europie możliwości są bardziej ograniczone z powodu mniejszej powierzchni użytków rolnych. Jednak pięć państw o największym potencjale – w tym Niemcy, Hiszpania i Polska – mogłoby usuwać z powietrza około jedną trzecią europejskiej rocznej ilości _CO2.

„Wielką zaletą jest to, że nie trzeba wybierać między wykorzystaniem ziemi pod żywność, rośliny energetyczne albo las” – biolog Ivan Janssens (UAntwerpen)

Naukowcy wskazują, że potencjał przyspieszonego wietrzenia jest podobny do lepiej znanych metod, takich jak (ponowne) zalesianie, wprowadzanie większej ilości materii organicznej do gleb rolniczych oraz uprawa roślin energetycznych połączona z wychwytywaniem i składowaniem węgla. „Wielką zaletą jest to, że nie ma tu konkurencji o ziemię” – mówi Janssens. „Nie trzeba wybierać między przeznaczeniem ziemi pod żywność, rośliny energetyczne albo las. Bo na „nawożonych” glebach nadal można produkować żywność. Ponieważ dostarcza się też inne mikroelementy, takie jak cynk i selen, a ponieważ minerały pomagają również przeciwdziałać skutkom suszy i zakwaszaniu, spodziewamy się nawet pozytywnego wpływu na produkcję żywności”.

Cegła i beton

Ta technika nie jest całkiem nowa. Mączka skalna jest już stosowana jako środek poprawiający właściwości gleby, między innymi w rolnictwie ekologicznym. „Różnica dotyczy skali” – mówi Janssens. „Zakładamy roczną dawkę 40 ton na hektar”. Skąd wziąć tyle pyłu skalnego? „Nie ma zamiaru wydobywać specjalnie w tym celu ogromnych ilości skał zawierających krzemiany” – powiedział Janssens. „Ale na całym świecie dostępne są duże ilości gruzu jako produkt uboczny górnictwa. Nadają się też pewne pozostałości z przemysłu metalurgicznego, a nawet rozkruszona cegła i beton”.

Ile miałoby to kosztować? Badacze oszacowali, że – w zależności od kosztów pracy i energii w danym kraju – usunięcie z powietrza jednej tony _CO2 metodą przyspieszonego wietrzenia kosztowałoby od 75 do 250 dolarów, a koszt ten będzie spadał wraz z upowszechnianiem się techniki. Według prognoz Banku Światowego cena emisji jednej tony _CO2 ma wynosić od 100 do 150 dolarów do 2050 roku. W takim przypadku technologia stałaby się opłacalna w wielu miejscach – najszybciej w krajach wschodzących, takich jak Indie, Chiny, Indonezja i Brazylia.

Duża niepewność

Naukowcy określili potencjał przyspieszonego wietrzenia na podstawie badań laboratoryjnych i modeli. Badania laboratoryjne obejmują m.in. sprawdzenie, jak szybko skały wietrzeją w ziemi do uprawy w donicach i ile węgla jest przy tym magazynowane. Modele uwzględniają m.in. powierzchnię gruntów rolnych oraz bliskość odpowiednich skał – nie ma sensu wozić okruchów skalnych tysiące kilometrów. „Niepewność jest ogromna” – przyznaje Janssens. „Pilnie potrzebujemy prób polowych, aby lepiej zrozumieć, jak szybko te procesy zachodzą w praktyce i jak możemy je przyspieszyć”.

„Nawet jeśli do 2050 roku sprowadzimy _{CO2 emissions} do zera, nie będziemy już w stanie utrzymać ocieplenia poniżej dwóch stopni Celsjusza” – powiedział Janssens. „Aby to osiągnąć, musielibyśmy usuwać z powietrza nadmiar _CO2. Według IPCC nawet do 10 miliardów ton rocznie w drugiej połowie tego stulecia. Będziemy potrzebować do tego wszystkich możliwych metod. Im wcześniej zaczniemy, tym mniejsze ryzyko, że ocieplenie przekroczy niebezpieczne punkty krytyczne”.

mączka skalna Organifer

W naszym asortymencie mamy różne rodzaje mączek skalnych. Dlatego zarówno mączka lawowa – mączka bazaltowa – jak i pył lawowy zawierają krzemiany i przyczyniają się do wiązania CO2.